Fara beint í efni
Annálsvert
Um AnnálsvertHafa samband
Höfundur og ábyrgðarmaður: Glúmur GylfasonUm vefinn · Ábendingar · Vefsmíði: Codelab
Allar vísur
  1. Annálsvert
  2. 17. öld
  3. 1611
1611
1611

Þess nú gerist brautin bein

Hljóðbrot0:00

Lag Við stallinn Kristí

ÞÞess nú gerist brautin beinbiskups- er telst af ættar greinen það er nú hinna þrautarmeinað þekkja hann ei sem bæri;.; ei ókeypis neinn Oddur tók í læri ;.;

Glúmur Gylfason · 1611

Heimildir og samhengi

Einar Laxness, Íslands saga II, 124: ,,Á biskupsárum Odds Einarssonar í Skálholti, 1589-1630, skipaði hann helst í embætti menn sér náskylda eða tengda, án mikils lærdóms; nutu þá ýmsir ættingjar hans forgangs til náms nema greitt væri fyrir með jarðeignum".

Skálholtsbiskup, Oddur Einarsson, má á þessu ári byrja að taka til varna vegna einkavinavæðingar í embættaveitingum, og þeirra kjara sem honum ótengdir máttu hlýta ef þeir vildu senda syni sína í Skálholtsskóla: lélegrar kennslu illa lærðs skólameistara (Gísla bróður hans), slæms fæðis í skólanum, færri nemenda en skylt var, illrar meðferðar og álagna á landseta stólsins, og vandlega sneitt hjá prestsetrum ættmenna hans þegar koma skyldi fyrir uppgjafaprestum á bestu brauðum, en þar sátu einmitt þeir.

P. E. Ól., Saga Íslendinga V, 71: ,,Ýmislegt var hæft í þeim áburði, sem hann þykist hafa verið borinn, og er þessi vörn hans því heldur vafasöm". Sjá 1589, 1590 og 1618.
Og á bls. 220-221 sést að 7 voru Skálholtsrektorar í tíð Odds. Þar af voru 6 skyldir honum í 1. eða 2. lið. Sá eini óskyldi, Jón Gizurarson, fékk stöðuna ,,að óvild Odds" og mátti þola það sem nú yrði kallað einelti biskups; skipti þá á embætti við Hólarektor, Vigfús Gíslason frá Bræðratungu, á dánarári Odds, 1630. Gísli Oddsson, verðandi biskup, 1632, hafði orðið að standa upp frá rektorsembætti fyrir Jóni Gizurarsyni. Missætti Skálholts- og Bræðratungufeðga er alþekkt og gæti koma Vigfúsar til Skálholtsskóla með þessum hætti verið (ein) ástæða þess. Um það þegar Oddur kom Gísla ekki til Valþjófsstaðar er fjallað 1618.

MyndbandYouTube (opnast í nýjum flipa)

Myndir

Einnig frá árinu 1611

  • Vestan úr Gandvík verður sagt
← 1610Hægri skyldi af höndin fim1611 →Vestan úr Gandvík verður sagt